Gdy kurz posylwestrowy opadł, pora na zmierzenie się z rzeczywistością. A ta, w roku 2026, dla instytucji kultury (ale nie tylko) pełna jest wolt i rewolucji.
Co zatem nas czeka A.D. 2026?
- Zmiana progu w zamówieniach publicznych
W zamówieniach publicznych podniesione zostaną progi wartości (w tym podstawowy ze 130.000 zł do 170 000 zł netto), od których trzeba stosować formalne procedury przetargowe. Dzięki temu będzie mniej skomplikowanych postępowań, ale te, które pozostaną, mają być lepiej przygotowane i bardziej przejrzyste. Oznacza to m.in. obowiązek dokładniejszego określenia potrzeb oraz sprawdzenia rynku. - Zwolnienie podmiotowe z VAT – zmiana
Wzrasta również granica zwolnienia podmiotowego w VAT – z dotychczasowych 200.000 zł sprzedaży rocznie, do 240 000 zł. Tak wynika z nowego brzmienia art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług. - Kolejne grupy złożą JPK CIT
Nowy obowiązek raportowania obejmie większość podatników PIT i CIT. Zostanie on rozszerzony także na przedsiębiorców, którzy mają obowiązek przesyłania ewidencji w formacie JPK V7M. Oznacza to, że więcej firm będzie musiało przekazywać swoje księgi w formie elektronicznej do administracji skarbowej. Dane dotyczące roku 2026 będą raportowane w 2027 r., co daje podatnikom czas na przygotowanie systemów księgowych i dostosowanie się do nowych wymagań. - Krajowy Rejestr e-Faktur wchodzi w życie
Wejście do KSeF (Krajowego Systemu e-Faktur) jest obowiązkowe dla instytucji kultury, odbędzie się to etapami: od 1 lutego 2026 r. dla dużych firm (sprzedaż > 200 mln zł w 2024 r.), od 1 kwietnia 2026 r. dla pozostałych, a od 1 stycznia 2027 r. dla najmniejszych podmiotów (do 10 tys. zł sprzedaży miesięcznie). - Minimalna krajowa w górę
Wzrośnie minimalne wynagrodzenie za pracę – sięgnie ono 4.806 zł brutto (i 31,40 zł brutto za godzinę pracy na zleceniu). - Ustawa stażowa
W 2026 r. zacznie obowiązywać tzw. ustawa stażowa. Dzięki niej do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, będą wliczane nie tylko umowy o pracę, ale także umowy zlecenia oraz prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Od 1 stycznia 2026 r. nowe zasady obejmą pracowników sektora publicznego. Dłuższy staż oznacza m.in. więcej dni urlopu, prawo do dodatków i nagród jubileuszowych, a także łatwiejszy dostęp do ofert pracy wymagających określonego doświadczenia, w tym do pracy w sektorze publicznym. - E-doręczenia jako obligo
Z końcem roku wygasa okres przejściowy dotyczący e-doręczeń w samorządach. Od Nowego Roku elektroniczne doręczenia staną się podstawowym i obowiązującym sposobem komunikacji podmiotów publicznych. Oznacza to, że urzędy będą przekazywać i odbierać pisma głównie w formie elektronicznej, zamiast tradycyjnej korespondencji papierowej. Ma to usprawnić obieg dokumentów, przyspieszyć załatwianie spraw oraz ujednolicić sposób komunikacji obywateli i instytucji z administracją publiczną. - Neutralne płciowo nazwy stanowisk pracy
24 grudnia 2025 r. w życie weszła w życie ustawa, która wprowadza dwie istotne zmiany na linii pracodawca – pracownik: obowiązek informowania osoby ubiegającej się o pracę o wynagrodzeniu oraz obowiązek stosowania neutralnych płciowo nazw stanowisk pracy w ogłoszeniach. - Reforma językowa
Czeka nas największa reforma języka polskiego od kilkudziesięciu lat. Zmiany obejmą zasady ortografii i interpunkcji, które – zgodnie z ustawą o języku polskim – są oficjalnie ustalane przez Radę Języka Polskiego. Nowe zasady dotyczą m.in. użycia wielkich i małych liter, pisowni łącznej i rozdzielnej oraz stosowania łącznika. Celem reformy jest uporządkowanie przepisów językowych oraz ułatwienie ich nauki i codziennego stosowania. - Od 1 lipca 2026 wchodzi Centralny Rejestr Umów
Niby jeszcze trochę, ale już warto być czujnym. Od lipca CRU stanie się obowiązkowym narzędziem we wszystkich instytucjach kultury do raportowania umów.
Co jeszcze? Może nie dotyczy to bezpośrednio pracy w kulturze, niemniej informacja może się przydać. Zmiany czekają nas także w takich obszarach:
- znikają bezterminowe decyzje o warunkach zabudowy (tzw. wuzetki)
- odliczenie niższych kosztów z tytułu użytkowania aut w działalności gospodarczej (ze 150.000 na 100.000 zł)
- wchodzą w życie niektóre przepisy tzw. pakietu deregulacyjnego, który ma odciążyć przedsiębiorców podczas kontroli przez organy zewnętrzne
- zaczyna w pełni obowiązywać system kaucyjny
- wchodzi centralna e-rejestracja (I etap od 1 stycznia, II – od 1 lipca 2026)
- wzrasta kwota zasiłku pogrzebowego
- zmienią się zasady przeliczania emerytur „czerwcowych” dla osób, które przeszły na emeryturę w latach 2009-2019
- pojawiła się możliwość kwartalnego rozliczenia w ramach działalności nieewidencjonowanej
Całkiem sporo jak na jeden rok. A obstawiam, że jeszcze kilka razy uzupełnię ten tekst.
Wszystkiego dobrego w Nowym Roku!